Mazowsze dla melioracji i klimatu – zasady, terminy, dotacje

Mazowsze dla klimatu i Mazowsze dla melioracji – przewodnik po dwóch programach wsparcia dla gmin i spółek wodnych

Stan na 28 lipca 2026 r. Oba programy są cykliczne, ale kolejna edycja – określana dalej roboczo jako edycja 2027 – nie została jeszcze ogłoszona. Jesteśmy producentem i dystrybutorem pomp, nie doradcą dotacyjnym – ten tekst ma charakter informacyjny, a wiążące są wyłącznie dokumenty publikowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.

Dla kogo jest to opracowanie

Tekst jest przeznaczony dla gmin, powiatów i spółek wodnych przygotowujących wniosek do kolejnego naboru. Zebraliśmy w jednym miejscu zasady wynikające z uchwał Sejmiku Województwa Mazowieckiego, z regulaminów programu klimatycznego oraz z wzorów wniosku i umowy, a następnie porównaliśmy je z przebiegiem naborów z lat 2022–2026. Znajdą tu Państwo terminy, limity kwotowe, katalogi kosztów kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych, wykaz załączników oraz najczęstsze przyczyny odrzucenia wniosków – wraz ze wskazaniem, z którego dokumentu wynika dany obowiązek.

Osobną część poświęcamy gospodarowaniu wodą w zadaniach kwalifikowalnych: odwodnieniu odcinka rowu przed odmuleniem oraz układom retencji wody deszczowej w błękitno-zielonej infrastrukturze. Jest to jedyna część, w której wypowiadamy się z perspektywy producenta – pozostałe sekcje stanowią zestawienie zapisów urzędowych.

Dwa programy, dwie odrębne procedury – porównanie

Częstym nieporozumieniem jest traktowanie obu programów jako dwóch odsłon tego samego instrumentu. W rzeczywistości prowadzą je odrębne departamenty urzędu, a programy różnią się podstawą prawną, kręgiem beneficjentów, terminami naboru oraz zasadami wypłaty środków.

	Mazowsze dla melioracji	Mazowsze dla klimatu
Kto może złożyć wniosek	Spółki wodne działające na terenie województwa mazowieckiego	Gminy i powiaty z terenu województwa mazowieckiego
Na co	Bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych (7 rodzajów prac na rowach i drenażu)	Błękitno-zielona infrastruktura, nasadzenia i tereny zielone (w tym tężnie solankowe), oświetlenie zewnętrzne
Wysokość wsparcia	80% wartości zadania, nie więcej niż 100 000 zł	Do 50% kosztów kwalifikowalnych (edycja 2026), nie więcej niż 200 000 zł
Kiedy trwał ostatni nabór	2–31 stycznia 2026 r.	2–16 marca 2026 r.
Kiedy pojawiło się ogłoszenie	12 grudnia 2025 r. (BIP)	26 lutego 2026 r. (BIP)
Jak wypłacane są pieniądze	Przelew w ciągu 30 dni od zawarcia umowy – przed wykonaniem prac	Refundacja – po zrealizowaniu i rozliczeniu zadania
Podstawa	Uchwały Sejmiku nr 34/22, 175/22 i 124/24 (akt prawa miejscowego, obowiązuje bezterminowo)	Regulamin przyjmowany co roku osobną uchwałą Zarządu Województwa
Co rozstrzyga o przyznaniu	Kolejność zgłoszeń	Punktacja merytoryczna; przy remisie – kolejność zgłoszeń (data i godzina)

Mazowsze dla melioracji – dotacje dla spółek wodnych

Podstawa prawna – trzy uchwały, które należy czytać łącznie

Program opiera się na art. 443 ust. 2 i 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, który pozwala jednostkom samorządu terytorialnego dotować spółki wodne. Zasady na Mazowszu określa uchwała nr 34/22 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 22 marca 2022 r., dwukrotnie zmieniona:

uchwałą nr 175/22 z 22 listopada 2022 r. – dodała katalog kosztów wyłączonych z dotacji, doprecyzowała listę załączników i sposób opisywania map;
uchwałą nr 124/24 z 19 listopada 2024 r. – rozszerzyła zakres prac o studzienki i wyloty drenarskie, dostosowała przepisy o pomocy de minimis do rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 i zmieniła termin naboru na 2–31 stycznia roku budżetowego.

Przy analizie dokumentacji należy zatem uwzględniać wszystkie trzy uchwały łącznie: uchwała 34/22 stanowi tekst bazowy, a dwie kolejne wprowadzają do niego zmiany. Uchwała zmieniająca nie jest samodzielnym, kompletnym zbiorem zasad – zawiera wyłącznie wykaz wprowadzanych poprawek.

Jakie prace można sfinansować

Dotacja dotyczy bieżącego utrzymania wód i urządzeń wodnych, rozumianego jako eksploatacja, konserwacja i remont w celu zachowania funkcji urządzeń melioracji wodnych. Po zmianie z 2024 roku katalog obejmuje:

mechaniczne i ręczne odmulenie rowów,
mechaniczne i ręczne wykaszanie dna i skarp rowu,
wygrabianie porostów ze skarp i dna rowów,
karczowanie i wycinanie drzew oraz zakrzaczeń ze skarp i dna rowu,
czyszczenie i naprawę budowli na rowach,
naprawę skarp rowów,
czyszczenie, naprawę lub wymianę wylotów i studzienek drenarskich.

Wysokość dotacji i kolejność przyznawania środków

Dotacja wynosi 80% wartości wnioskowanego zadania, ale nie więcej niż 100 000 zł. Pozostałe 20% spółka pokrywa sama. Jeżeli suma wniosków przekroczy pulę zabezpieczoną w budżecie województwa, o przyznaniu dotacji decyduje kolejność zgłoszeń – nie punktacja, nie stan techniczny rowu, nie wielkość spółki. To najważniejsza praktyczna informacja w całym programie: kompletny wniosek złożony 2 stycznia ma inną pozycję niż taki sam wniosek złożony 30 stycznia. Jedna spółka wodna może złożyć tylko jeden wniosek w roku budżetowym.

Terminy i sposób składania wniosków

Nabór: od 2 do 31 stycznia roku budżetowego. Wyjątkiem był rok 2025, gdy wnioski przyjmowano od 3 do 28 lutego. W 2026 r. obowiązywał już standardowy termin styczniowy.
Wnioski po terminie nie są rozpatrywane. Przy wysyłce pocztą liczy się data stempla lub data nadania.
Sposoby złożenia: osobiście w punktach podawczych Urzędu Marszałkowskiego, pocztą na adres ul. Jagiellońska 26, 03-719 Warszawa, albo elektronicznie przez ePUAP lub e-Doręczenia.
Prace mogą się rozpocząć najwcześniej w dniu zawarcia umowy. Wydatek poniesiony wcześniej nie zostanie rozliczony.
Rozliczenie: sprawozdanie z wykorzystania dotacji trzeba złożyć nie później niż 30 listopada roku budżetowego.

W ogłoszeniu na rok 2026 urząd dodał ostrzeżenie proceduralne: przy składaniu pisma przez ePUAP zaleca się telefoniczne potwierdzenie jego wpływu, a korespondencja zwrotna jest wysyłana tradycyjną przesyłką pocztową.

Zakres kosztów objętych dotacją

Ta część dokumentów bywa analizowana pobieżnie, a zawiera zapisy najczęściej decydujące o prawidłowym rozliczeniu dotacji.

Zasada podstawowa: dotacja obejmuje pokrycie kosztów wykonania robót (koszty robocizny) oraz paliwa wykorzystanego do realizacji prac wskazanych w umowie.

Koszty wyłączone (dodane uchwałą 175/22): premie, zyski, nagrody, dojazd pracowników, dowóz sprzętu i jego ochrona, szkolenia pracowników, sporządzenie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, uzgodnienia formalno-prawne, postępowanie przetargowe, obsługa geodezyjna oraz zakup map.

Wyjątek dotyczący sprzętu – wart osobnej uwagi. Zarówno ogłoszenie o naborze na 2026 r., jak i wzór umowy dopuszczają pokrycie z dotacji wydatków na zakup sprzętu niezbędnego do realizacji zadania, przy dwóch warunkach łącznie:

jednostkowa wartość zakupu sprzętu nie może przekraczać 2 000 zł,
łączna kwota na zakup takiego sprzętu nie może być wyższa niż 30% dotacji.

Dodatkowo dotacją mogą zostać objęte koszty napraw sprzętu – ale tylko wtedy, gdy awaria nastąpiła w trakcie i w związku z realizacją prac objętych umową, naprawy dokonał odpowiedni zakład usługowy, a spółka przedstawi oświadczenie o wystąpieniu awarii oraz fakturę za usługę.

Obowiązuje przy tym zastrzeżenie o charakterze rozstrzygającym: niedopuszczalne jest pokrycie z dotacji kosztów niewymienionych w kosztorysie inwestorskim ani robót niewskazanych w wykazie robót zawartym we wniosku. Pozycja, której nie ujęto w kosztorysie złożonym w styczniu, nie będzie mogła zostać rozliczona w listopadzie.

Załączniki do wniosku – lista kontrolna

Zgodnie ze wzorem wniosku obowiązującym w 2026 r. (załącznik do uchwały 124/24), do wniosku dołącza się oryginały albo kopie poświadczone za zgodność z oryginałem przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki:

aktualny statut spółki wodnej albo zaświadczenie z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z systemu informacyjnego gospodarowania wodami;
dokument potwierdzający ukonstytuowanie się zarządu spółki;
dokument (upoważnienie) o uprawnieniach do reprezentowania spółki i podpisania umowy;
mapę z czytelnie zaznaczonym każdym odcinkiem rowu – z nazwą, długością oraz numerem działki początkowej i końcowej;
kosztorys inwestorski (brutto);
zgłoszenia, pozwolenia, uzgodnienia i decyzje administracyjne, o ile są wymagane odrębnymi przepisami;
zaświadczenia o pomocy de minimis (oraz de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie) otrzymanej w ciągu 3 minionych lat albo oświadczenie o jej wielkości, albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy;
informacje określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis.

Ogłoszenie o naborze podkreśla, że każda strona składanych dokumentów musi być podpisana lub poświadczona przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki, a te osoby muszą przedłożyć dokumenty potwierdzające umocowanie.

Pomoc de minimis – kogo dotyczy

Jeżeli spółka wodna prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji, dotacja w części dotyczącej tej działalności (o ile da się ją oddzielić od działalności niegospodarczej) stanowi pomoc de minimis. Od nowelizacji z 2024 r. stosuje się rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831, a dotacje w tym trybie mogą być udzielane na podstawie uchwały do 31 grudnia 2030 r. We wniosku znajduje się osobne pole, w którym zaznacza się, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą.

Najczęstsze błędy – z uzasadnienia samego urzędu

Uzasadnienie uchwały 175/22 opisuje wyniki pilotażowego naboru z 2022 r., w którym wpłynęło 166 wniosków i w większości stwierdzono braki formalne. Wykaz stwierdzonych wówczas nieprawidłowości stanowi praktyczną listę kontrolną:

brak udokumentowania prawa do składania oświadczeń woli w imieniu spółki,
niezgodność długości rowów wykazywanych na mapach, we wnioskach i w kosztorysach,
niewykazywanie lokalizacji urządzeń lub dowolne wrysowywanie rowów na mapach,
wykazywanie nieistniejących numerów nieruchomości,
błędne oznaczenia obrębów ewidencyjnych i niepełne lokalizacje rowów,
przedstawianie kserokopii niepoświadczonych za zgodność z oryginałem.

Wezwanie do uzupełnienia braków wysyłane jest jednokrotnie, z terminem 7 dni liczonym od dnia następującego po doręczeniu. Po bezskutecznym upływie tego terminu wniosek pozostaje bez rozpatrzenia.

Realizacja i rozliczenie

Zgodnie ze wzorem umowy na 2026 r.:

kwota dotacji jest przelewana na rachunek spółki w ciągu 30 dni od zawarcia umowy;
zadanie realizuje się od podpisania umowy do 30 listopada danego roku;
zmiana zakresu rzeczowego wymaga aneksu, a zgłoszenie propozycji zmiany musi nastąpić nie później niż 21 dni przed końcem realizacji;
przy zmniejszeniu zakresu robót lub kosztu zadania dotacja podlega proporcjonalnemu obniżeniu; przy zwiększeniu wartości zadania dotacja nie rośnie;
do sprawozdania dołącza się m.in. umowy z wykonawcami, protokoły odbioru, faktury z potwierdzeniem płatności i kosztorys powykonawczy, a przy większej liczbie kosztorysów lub faktur – powykonawcze zestawienie kosztów;
wymagana jest dokumentacja fotograficzna każdego odcinka przed rozpoczęciem i po zakończeniu robót, wykonana z tego samego miejsca;
dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależna lub nadmierna podlega zwrotowi wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych;
spółka umieszcza logotyp Marki Mazowsze i logotyp programu wsparcia oraz formułę o współfinansowaniu; projekty graficzne akceptuje się mailowo pod adresem siw@mazovia.pl.

W naborze na 2026 r. urząd zapowiedział też, że na etapie weryfikacji dodatkowo sprawdzane będzie, czy odcinki rowów przebiegają przez użytkowane rolniczo obszary podmokłe i torfowiska objęte normą GAEC 2 oraz czy na takich odcinkach odmulanie, czyszczenie wylotów drenarskich, wycinka zakrzaczeń i udrażnianie rurociągów wykonywano częściej niż raz na trzy lata. Warto to sprawdzić przed opisaniem zakresu prac.

Mazowsze dla klimatu – dotacje dla gmin i powiatów

Jak zbudowany jest ten program

Pełna nazwa to Mazowiecki Instrument Wsparcia Adaptacji do Zmian Klimatu – Mazowsze dla klimatu. Inaczej niż przy melioracji, tu nie ma jednej stałej uchwały: każdą edycję otwiera nowy Regulamin przyjmowany uchwałą Zarządu Województwa. Edycję 2026 uruchomiła uchwała nr 321/157/26 z 23 lutego 2026 r., edycję 2025 – uchwała nr 377/61/25 z 24 lutego 2025 r. To oznacza, że zakres i poziom dofinansowania mogą się zmienić z roku na rok i nie należy przenosić zasad ze starej edycji na nową.

Celem programu jest podniesienie poziomu ochrony przed skutkami zmian klimatu i zagrożeń naturalnych, ze szczególnym uwzględnieniem błękitno-zielonej infrastruktury, nasadzeń zieleni i efektywności energetycznej.

Co się zmieniło między edycją 2025 a 2026

	Edycja 2025	Edycja 2026
Obszary	1) błękitno-zielona infrastruktura, 2) nasadzenia zieleni i tereny zielone, 3) oświetlenie zewnętrzne, 4) plan SECAP	Błękitno-zielona infrastruktura, nasadzenia zieleni i zagospodarowanie terenów zielonych (w tym tężnie solankowe), oświetlenie zewnętrzne
Poziom dofinansowania	Do 70% dla błękitno-zielonej infrastruktury, do 50% dla pozostałych obszarów	Do 50% kosztów kwalifikowalnych
Limit kwotowy	200 000 zł	200 000 zł
Nabór	3–21 marca 2025 r.	2–16 marca 2026 r.

Dla porównania skali: w pierwszej edycji z 2022 r. maksymalna pomoc wynosiła 100 000 zł przy 50% kosztów kwalifikowalnych. Program rośnie, ale jego zakres tematyczny bywa zawężany – w 2026 r. zniknęło finansowanie planów SECAP i preferencyjne 70% dla błękitno-zielonej infrastruktury.

Zasady składania wniosków

Wnioskodawca może złożyć jeden wniosek z dofinansowaniem do 200 000 zł albo dwa wnioski dotyczące różnych zadań, przy czym łączna kwota dofinansowania nie może przekroczyć 200 000 zł. W przypadku m.st. Warszawy – maksymalnie dwa wnioski na każdą dzielnicę, przy tym samym limicie łącznym.
Każdy wniosek składa się osobno, przez ePUAP lub e-Doręczenia (w 2025 r. – przez profil zaufany ePUAP). W razie awarii systemu dopuszczalna jest wysyłka na adres polityka.ekologiczna@mazovia.pl.
Wniosek musi być podpisany certyfikowanym podpisem cyfrowym przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń woli w imieniu gminy lub powiatu, przy kontrasygnacie skarbnika.
Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające szacunkowe całkowite koszty realizacji zadania. Wizualizacja, projekt lub inna forma zobrazowania są fakultatywne.

Wypłata po zakończeniu zadania – konsekwencje dla planowania budżetu

Pomoc finansowa jest przyznawana w formie dotacji wypłacanej po zrealizowaniu i rozliczeniu zadania. Zgodnie z regulaminem edycji 2025 beneficjent musi w ramach wkładu własnego zapewnić środki na sfinansowanie 100% kosztów zadania – zarówno kwalifikowalnych, jak i niekwalifikowalnych – a dopiero potem otrzymuje zwrot części kosztów kwalifikowalnych. Środki na wkład własny nie mogą pochodzić z innych środków budżetu województwa. Wypłata następuje w ciągu 21 dni od zaakceptowania sprawozdania końcowego.

Jak oceniane są wnioski i jaka jest realna konkurencja

Wnioski przechodzą ocenę formalną i merytoryczną. Przy ocenie merytorycznej brany jest pod uwagę wskaźnik G/P (podstawowe dochody na jednego mieszkańca gminy lub powiatu w odniesieniu do średniej dla Mazowsza), rodzaj zadania oraz dotychczasowe dotacje pozyskane w ramach programu. Przy równej liczbie punktów o miejscu na Liście Beneficjentów decyduje kolejność zgłoszeń – data i godzina złożenia wniosku.

Liczby z edycji 2026, zgodnie z uzasadnieniem uchwały nr 70/26 Sejmiku z 19 maja 2026 r.:

złożono 303 wnioski, jeden wnioskodawca wycofał swój wniosek,
ocenę formalną przeszły 302 wnioski na łączną kwotę ponad 33,3 mln zł (33 374 625 zł),
w budżecie województwa zaplanowano 15 000 000 zł,
do dofinansowania trafiło 137 projektów na łączną kwotę 14 930 138 zł.

Oznacza to, że łączna kwota wniosków przekroczyła dwukrotnie wysokość dostępnych środków, a odsetek wniosków, które uzyskały dofinansowanie, wyniósł około 45%. Na liście beneficjentów punktacja mieściła się w przedziale 54–60 punktów, a zdecydowaną większość zadań stanowiło oświetlenie uliczne – solarne, hybrydowe i wymiana opraw na LED. Tężnie solankowe pojawiły się w kilkunastu gminach. Kwoty rozkładały się od kilkunastu tysięcy złotych do pełnego limitu 200 000 zł.

Obowiązki pomijane na etapie planowania kosztów

Beneficjent umieszcza logotyp Marki Mazowsze i logotyp programu wsparcia oraz formułę o współfinansowaniu na materiałach informacyjno-promocyjnych, stronie internetowej i w mediach społecznościowych, a w komunikacji w social mediach stosuje hasztagi #Mazowszepomaga, #programywsparcia i #solidarnośćmazowiecka.
Po zakończeniu zadania trzeba umieścić na minimum 5 lat tablicę informacyjną o wymiarach 90 × 70 cm – jej koszt jest kosztem beneficjenta i nie może być rozliczony z dotacji.
Zadanie może podlegać kontroli województwa przez 5 lat od zakończenia.

Zastosowanie urządzeń pompowych w zadaniach objętych programami

Poniżej wskazujemy wyłącznie te elementy zakresu prac, w których zastosowanie sprzętu pompowego ma uzasadnienie techniczne, wraz z zastrzeżeniami formalnymi wymagającymi uwzględnienia na etapie przygotowania wniosku.

Odmulanie rowów – odwodnienie odcinka roboczego

Odmulenie rowu wykonuje się w korycie, w którym zwykle stoi woda. Kolejność prac jest w praktyce zawsze podobna: obniżenie poziomu wody na odcinku roboczym, dopiero potem wybranie namułu i naprawa skarp. Do przepompowania wody z zawiesiną, piaskiem i częściami stałymi nie nadaje się pompa do wody czystej – potrzebna jest pompa przystosowana do wody zanieczyszczonej albo szlamu, z odpowiednim prześwitem swobodnym i odporną częścią hydrauliczną.

W zależności od stopnia zanieczyszczenia medium i dostępu do zasilania stosuje się trzy grupy urządzeń:

Pompy zatapialne do wody zanieczyszczonej i szlamu – do odwodnienia odcinka roboczego oraz wykopów przy budowlach na rowach. Przy mniejszym udziale zawiesiny wystarczają pompy do wody lekko zanieczyszczonej.
Motopompy spalinowe – na odcinkach bez dostępu do zasilania elektrycznego. Paliwo jest przy tym kosztem wprost wymienionym jako objęty dotacją.
Pompy do mediów silnie zanieczyszczonych – przy czyszczeniu studzienek drenarskich i budowli na rowach, gdzie pompowane medium jest bliższe szlamowi niż wodzie.

Zastrzeżenia formalne, których nie wolno pominąć. Dotacja obejmuje przede wszystkim robociznę i paliwo. Zakup sprzętu jest dopuszczalny, ale wyłącznie w limicie 2 000 zł za sztukę i maksymalnie 30% kwoty dotacji, a wydatek musi być ujęty w kosztorysie inwestorskim i w wykazie prac we wniosku. Sprzęt kupiony przed zawarciem umowy nie zostanie rozliczony. O kwalifikowalności konkretnego wydatku rozstrzyga urząd – dlatego zawsze warto zadać pytanie Wydziałowi Modernizacji Terenów Wiejskich i Gospodarki Wodnej przed złożeniem wniosku, a nie po zakupie.

Przy błękitno-zielonej infrastrukturze: pompa jako element instalacji

W regulaminie edycji 2025 – najbardziej szczegółowym dokumencie tego programu dostępnym publicznie w formacie umożliwiającym cytowanie – wśród działań objętych błękitno-zieloną infrastrukturą wymieniono retencjonowanie wody deszczowej z powierzchni dachów budynków użyteczności publicznej, w tym wprost: zbiorniki przyrynnowe, zbiorniki podziemne na wodę deszczową, systemy filtracyjne i oczyszczające wodę deszczową, systemy pompujące i nawadniające tereny zielone wodą deszczową oraz ujęcia do poboru zretencjonowanej wody deszczowej.

Ten sam regulamin w katalogu kosztów kwalifikowalnych wskazywał m.in. zakup i wykonanie systemu nawadniającego, zakup zbiorników i systemów pompujących oraz wykonanie ujęcia do poboru zretencjonowanej wody deszczowej wraz z zagospodarowaniem terenu w sąsiedztwie ujęcia. Finansowane były też stawy retencyjne, niecki i rowy bioretencyjne oraz odtwarzanie oczek wodnych.

W tym obszarze pompa nie stanowi elementu dodatkowego, lecz część instalacji retencyjnej. Zbiornik podziemny bez układu pompowego pełni wyłącznie funkcję magazynu – zretencjonowana woda musi zostać podana na powierzchnię, aby umożliwić nawadnianie nasadzeń realizowanych w ramach tego samego programu. Funkcję tę realizują pompy do podlewania i wody deszczowej, pompy zatapialne pracujące w zbiorniku, centrale deszczowe oraz zestawy hydroforowe stabilizujące ciśnienie w instalacji nawodnieniowej. Dotyczy to wody deszczowej i retencyjnej, czyli wody surowej – nieuzdatnionej, pozostającej poza instalacją wody przeznaczonej do spożycia.

Dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, przytoczony katalog pochodzi z regulaminu edycji 2025; w edycji 2026 błękitno-zielona infrastruktura pozostała obszarem wspieranym, ale szczegółowy katalog kosztów należy sprawdzić w regulaminie właściwym dla danej edycji. Po drugie, w edycji 2025 do kosztów niekwalifikowalnych zaliczono zakup środków trwałych, które beneficjent może wykorzystać przy innych zadaniach – a także wszelkie usługi posprzedażowe, przeglądy, naprawy, części zamienne i konserwację po zrealizowaniu zadania. Pompa wbudowana na stałe w instalację to inna sytuacja niż przenośny sprzęt na wyposażenie gminnej brygady, ale ostateczną decyzję o kwalifikowalności podejmuje województwo.

Zadania, w których urządzenia pompowe nie występują

Nie każde zadanie kwalifikowalne w tych programach wiąże się z gospodarowaniem wodą. Modernizacja oświetlenia zewnętrznego, budowa punktów świetlnych z własnym źródłem zasilania i wymiana opraw – a więc zdecydowana większość zadań z Listy Beneficjentów Mazowsze dla klimatu 2026 – nie obejmuje instalacji hydraulicznych. Dla takich projektów powyższa część opracowania nie ma zastosowania.

Odrębnym przypadkiem są tężnie solankowe, drugi najczęściej dofinansowywany typ zadania. Pracują one w obiegu solanki, a nie wody surowej, co oznacza inne wymagania materiałowe – przede wszystkim odporność na chlorki. Dobór urządzeń dla takiej instalacji należy uzgodnić z jej projektantem lub dostawcą technologii; standardowe pompy do wody nie są przeznaczone do tego zastosowania i ich zastosowanie w obiegu solanki prowadzi do przedwczesnej korozji.

Kalendarz przygotowań przed kolejną edycją

Poniższe daty to przewidywania oparte na powtarzalności poprzednich edycji, a nie oficjalny harmonogram. Na dzień publikacji tego tekstu żadna z nich nie jest potwierdzona.

Dla spółek wodnych

Wrzesień–listopad: objazd i inwentaryzacja odcinków rowów, aktualizacja map z nazwami, długościami i numerami działek skrajnych, przygotowanie kosztorysu inwestorskiego brutto, sprawdzenie aktualności statutu, dokumentu o ukonstytuowaniu zarządu i upoważnień. Przy 7-dniowym terminie na uzupełnienie braków formalnych skompletowanie tych dokumentów w trakcie naboru jest trudne.
Grudzień: obserwacja BIP – ogłoszenie naboru na 2026 r. opublikowano 12 grudnia 2025 r.
Styczeń: złożenie kompletnego wniosku możliwie wcześnie, bo o przyznaniu dotacji decyduje kolejność zgłoszeń.
Po podpisaniu umowy: dopiero na tym etapie można ponosić wydatki i rozpoczynać prace. Dokumentację fotograficzną stanu przed rozpoczęciem robót należy wykonać przed wprowadzeniem sprzętu na odcinek.

Dla gmin i powiatów

Jesień: wybór zadania i wstępna wycena, przygotowanie dokumentów potwierdzających szacunkowe koszty; jeśli w grę wchodzi instalacja retencyjna, warto na tym etapie ustalić parametry techniczne, bo później kosztorys nie powinien się zmieniać.
Luty: obserwacja rejestru uchwał Zarządu Województwa – regulaminy edycji 2025 i 2026 przyjęto odpowiednio 24 lutego i 23 lutego, a ogłoszenia o naborze opublikowano w drugiej połowie lutego.
Marzec: nabór, zwykle dwu- lub trzytygodniowy. Podpis certyfikowany i kontrasygnata skarbnika muszą być zorganizowane wcześniej.
Budżet: zabezpieczenie 100% kosztów zadania po stronie gminy, bo dotacja wraca dopiero po rozliczeniu.

Najczęstsze pytania

Czy Mazowsze dla melioracji i Mazowsze dla klimatu to ten sam program?

Nie. To dwa odrębne instrumenty samorządu województwa mazowieckiego, prowadzone przez różne departamenty Urzędu Marszałkowskiego. Mazowsze dla melioracji jest skierowane do spółek wodnych i opiera się na stałej uchwale Sejmiku wydanej na podstawie Prawa wodnego. Mazowsze dla klimatu jest skierowane do gmin i powiatów, a jego zasady są ustalane co roku nowym regulaminem przyjmowanym uchwałą Zarządu Województwa.

Kiedy ruszy nabór w kolejnej edycji?

Na dzień 28 lipca 2026 r. nie ogłoszono terminów kolejnej edycji żadnego z programów. Dla Mazowsza dla melioracji uchwała przewiduje nabór od 2 do 31 stycznia roku budżetowego, a ogłoszenie na 2026 r. ukazało się 12 grudnia 2025 r. Dla Mazowsza dla klimatu nabory odbywały się w marcu – w 2025 r. od 3 do 21 marca, w 2026 r. od 2 do 16 marca. Terminy należy zweryfikować w BIP Urzędu Marszałkowskiego.

Ile wynosi dofinansowanie w każdym z programów?

W Mazowszu dla melioracji dotacja wynosi 80% wartości wnioskowanego zadania, nie więcej niż 100 000 zł. W Mazowszu dla klimatu w edycji 2026 dotacja mogła wynieść do 50% kosztów kwalifikowalnych i nie mogła przekroczyć 200 000 zł, przy czym jeden wnioskodawca mógł złożyć jeden wniosek na pełną kwotę albo dwa wnioski na różne zadania w tym samym limicie łącznym.

Czy spółka wodna może kupić pompę za pieniądze z dotacji?

Dotacja obejmuje przede wszystkim koszty robocizny i paliwa. Zakup sprzętu niezbędnego do realizacji zadania jest dopuszczalny, ale jednostkowa wartość zakupu nie może przekroczyć 2 000 zł, a łączna kwota na taki sprzęt nie może przekroczyć 30% dotacji. Wydatek musi być ujęty w kosztorysie inwestorskim i w wykazie prac we wniosku oraz poniesiony po zawarciu umowy. O kwalifikowalności konkretnego wydatku rozstrzyga Urząd Marszałkowski, dlatego warto zapytać przed złożeniem wniosku.

Czy gmina może sfinansować system pompujący wodę deszczową?

W regulaminie edycji 2025 programu Mazowsze dla klimatu, w obszarze błękitno-zielonej infrastruktury, wprost wymieniono systemy pompujące i nawadniające tereny zielone wodą deszczową, zbiorniki przyrynnowe i podziemne, systemy filtrujące oraz ujęcia do poboru zretencjonowanej wody deszczowej, a wśród kosztów kwalifikowalnych – zakup i wykonanie systemu nawadniającego. Zakres kolejnej edycji trzeba sprawdzić w jej własnym regulaminie, ponieważ katalog obszarów i kosztów zmienia się między edycjami.

Czy prace można rozpocząć przed podpisaniem umowy?

Nie w zakresie objętym dofinansowaniem. W Mazowszu dla melioracji środki z dotacji mogą pokryć wyłącznie wydatki poniesione w terminie realizacji zadania, liczonym od daty zawarcia umowy. Dopuszczalne są wcześniejsze, ale niepodlegające dofinansowaniu czynności przygotowawcze: dokumentacja projektowa i kosztorysowa, uzgodnienia formalno-prawne oraz postępowanie w sprawie wyboru wykonawcy. Analogiczna zasada obowiązywała w Mazowszu dla klimatu, gdzie koszt kwalifikowalny mógł zostać poniesiony nie wcześniej niż po dacie zawarcia umowy.

Co decyduje o przyznaniu dotacji, gdy chętnych jest więcej niż pieniędzy?

W Mazowszu dla melioracji decyduje kolejność zgłoszeń. W Mazowszu dla klimatu wnioski przechodzą ocenę merytoryczną uwzględniającą m.in. wskaźnik G/P, rodzaj zadania i wcześniej otrzymane dotacje w tym programie, a przy równej liczbie punktów o miejscu na liście decyduje kolejność zgłoszeń według daty i godziny złożenia wniosku.

Czy dotacja dla spółki wodnej jest pomocą de minimis?

Jeżeli spółka wodna prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji, dotacja w części dotyczącej tej działalności – o ile można ją oddzielić od działalności niegospodarczej – stanowi pomoc de minimis udzielaną na warunkach rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831. Dotacje w tym trybie mogą być udzielane na podstawie uchwały do 31 grudnia 2030 r. Do wniosku dołącza się zaświadczenia o pomocy de minimis z 3 minionych lat albo stosowne oświadczenie.

Podstawa źródłowa opracowania

Wszystkie przytoczone zasady, kwoty i terminy pochodzą wyłącznie z dokumentów urzędowych oraz oficjalnych publikacji samorządu województwa mazowieckiego:

uchwała nr 34/22 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 22 marca 2022 r. w sprawie zasad udzielania dotacji celowej spółkom wodnym,
uchwała nr 175/22 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 22 listopada 2022 r. (zmieniająca),
uchwała nr 124/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 19 listopada 2024 r. (zmieniająca) wraz z uzasadnieniem,
wzór wniosku i wzór umowy o udzielenie dotacji spółkom wodnym obowiązujące w 2026 r.,
ogłoszenie Mazowsze dla melioracji 2026 – nabór wniosków (BIP UMWM),
ogłoszenie Mazowsze dla klimatu 2026 – nabór wniosków (BIP UMWM),
Regulamin Mazowieckiego Instrumentu Wsparcia Adaptacji do Zmian Klimatu – Mazowsze dla klimatu 2025 (załącznik do uchwały nr 377/61/25 Zarządu Województwa Mazowieckiego),
uchwała nr 321/157/26 Zarządu Województwa Mazowieckiego z 23 lutego 2026 r. wraz z Regulaminem edycji 2026,
uchwała nr 70/26 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 19 maja 2026 r. wraz z uzasadnieniem i Listą Beneficjentów Mazowsze dla klimatu 2026.

Zastrzeżenie. Tekst ma charakter informacyjny i przedstawia stan na 28 lipca 2026 r. Zasady kolejnych edycji obu programów mogą się różnić od opisanych powyżej – w szczególności zakres zadań, poziom dofinansowania, terminy naboru i katalog kosztów kwalifikowalnych. Przed przygotowaniem wniosku należy zapoznać się z aktualnymi dokumentami publikowanymi w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego oraz skontaktować się z właściwym departamentem: w sprawach melioracji – z Wydziałem Modernizacji Terenów Wiejskich i Gospodarki Wodnej w Departamencie Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, w sprawach programu klimatycznego – z Departamentem Polityki Ekologicznej, Geologii i Łowiectwa. Nie świadczymy usług doradztwa dotacyjnego i nie odpowiadamy za decyzje podejmowane na podstawie tego opracowania. Zapraszamy natomiast do kontaktu w sprawie doboru pompy do konkretnego zakresu prac – prosimy o przekazanie parametrów zadania.