Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η επιλογή πηγής θερμότητας στην πράξη περιοριζόταν στο ερώτημα τι ήταν συνδεδεμένο με το σπίτι: φυσικό αέριο ή άνθρακας και, πιο σπάνια, ηλεκτρική ενέργεια. Σήμερα, αυτή η απόφαση γίνεται δυσκολότερη για διάφορους λόγους. Τα μέτρα προστασίας των τιμών ενέργειας έχουν λήξει και οι τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν επιστρέψει σε επίπεδα που καθορίζονται από την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία η ίδια μπορεί να είναι ασταθής λόγω της γεωπολιτικής κατάστασης: μια διακοπή της προμήθειας φυσικού αερίου από μία κατεύθυνση, μια πολιτική απόφαση ή μια απότομη άνοδος των τιμών των πρώτων υλών στα χρηματιστήρια μπορούν να επηρεάσουν τον λογαριασμό θέρμανσης γρηγορότερα απ’ όσο προλαβαίνουμε να το συνηθίσουμε. Επιπλέον, η ενωσιακή κλιματική πολιτική αλλάζει σταδιακά τους κανόνες του παιχνιδιού: τα αυστηρότερα πρότυπα εκπομπών, τα μεταβαλλόμενα κριτήρια επιδοτήσεων και ο επερχόμενος φόρος εκπομπών για τα νοικοκυριά σημαίνουν ότι μια επιλογή που ήταν συμφέρουσα πριν από μια δεκαετία μπορεί σήμερα να φαίνεται εντελώς διαφορετική ως προς την οικονομικότητά της. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε διαδοχικά τις επτά δημοφιλέστερες πηγές θερμότητας, από τη φθηνότερη στη λειτουργία έως την ακριβότερη.
Ένα σπίτι, ώστε η σύγκριση να έχει νόημα
Οι περισσότερες συγκρίσεις του κόστους θέρμανσης που είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο έχουν το ίδιο πρόβλημα: στο ίδιο άρθρο αναμειγνύονται σπίτια με εντελώς διαφορετικό επίπεδο θερμομόνωσης, γεγονός που παραμορφώνει πλήρως τη σύγκριση. Για να το αποφύγουμε, χρησιμοποιούμε ένα σταθερό σπίτι αναφοράς και το διατηρούμε σε όλο το άρθρο. Πρόκειται για ένα σπίτι επιφάνειας 120 τετραγωνικών μέτρων, κατασκευασμένο σύμφωνα με τους ισχύοντες τεχνικούς κανονισμούς WT2021, με δείκτη ανάγκης χρήσιμης ενέργειας περίπου 55 κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως. Στην πράξη, αυτό σημαίνει συνολική ανάγκη περίπου 10 χιλιάδων κιλοβατωρών ενέργειας ετησίως, η οποία περιλαμβάνει τόσο τη θέρμανση των χώρων όσο και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης για μια τετραμελή οικογένεια. Όλοι οι αριθμοί στο υπόλοιπο άρθρο αφορούν αυτό το συγκεκριμένο σπίτι και είναι ενδεικτικοί, καθώς οι ακριβείς τιμές καυσίμων και ενέργειας εξαρτώνται από την περιοχή, τον προμηθευτή και την εποχή.
Πηγές θερμότητας από τη φθηνότερη έως την ακριβότερη ως προς το κόστος λειτουργίας
Η παρακάτω κατάταξη βασίζεται αποκλειστικά στο εκτιμώμενο ετήσιο κόστος λειτουργίας, δηλαδή στο ποσό που θα πληρώσεις πραγματικά για να θερμάνεις το σπίτι σου κατά τη διάρκεια της σεζόν. Πρόκειται σκόπιμα για διαφορετικό ζήτημα από το κόστος της αρχικής επένδυσης, το οποίο συχνά είναι ακριβώς αντίστροφο: οι πηγές ενέργειας με το χαμηλότερο κόστος λειτουργίας συνήθως απαιτούν τη μεγαλύτερη αρχική δαπάνη και το αντίστροφο.
Γεωθερμική αντλία θερμότητας
Η γεωθερμική αντλία αντλεί θερμότητα αποθηκευμένη στο έδαφος μέσω οριζόντιου συλλέκτη ή κατακόρυφων γεωτρήσεων. Το μυστικό της υψηλής αποδοτικότητάς της βρίσκεται στο ότι η θερμοκρασία του εδάφους σε βάθος λίγων μέτρων παραμένει σταθερή όλο τον χρόνο, μεταξύ μερικών και περίπου δώδεκα βαθμών, ανεξάρτητα από το πόσο παγετός επικρατεί εκείνη τη στιγμή έξω. Για το σπίτι αναφοράς μας, το ετήσιο κόστος λειτουργίας ανέρχεται ενδεικτικά σε 2.200 έως 2.600 ζλότι, δηλαδή το χαμηλότερο μεταξύ και των επτά πηγών. Ωστόσο, το κόστος επένδυσης είναι εξίσου ακραίο, αλλά προς την αντίθετη κατεύθυνση: μια πλήρης εγκατάσταση μαζί με την κατασκευή της πηγής θερμότητας στο έδαφος συνήθως κοστίζει 55 έως 75 χιλιάδες ζλότι.
- τα χαμηλότερα λειτουργικά κόστη από όλες τις συγκρινόμενες πηγές
- σχεδόν αθόρυβη λειτουργία, χωρίς καυσαέρια και καμινάδα
- πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής της πηγής θερμότητας στο έδαφος, που μετριέται σε δεκαετίες
- απόδοση πρακτικά ανεξάρτητη από τον εξωτερικό παγετό
- το υψηλότερο κόστος επένδυσης στη συγκεκριμένη σύγκριση
- ανάγκη εκτέλεσης γεωτρήσεων ή ύπαρξης αρκετά μεγάλου οικοπέδου για οριζόντιο συλλέκτη
- ενοχλητικές χωματουργικές εργασίες κατά το στάδιο της εγκατάστασης
Αερόθερμη αντλία θερμότητας
Η αντλία αέρα-νερού αντλεί θερμότητα απευθείας από τον περιβάλλοντα αέρα, γεγονός που την καθιστά πολύ απλούστερη στην εγκατάσταση από τη γεωθερμική εκδοχή. Το τίμημα αυτής της απλότητας είναι η έντονη εξάρτηση από τον καιρό: η απόδοση αρχίζει να μειώνεται αισθητά ήδη κάτω από το μηδέν, ενώ σε ισχυρότερο παγετό, περίπου στους μείον 10 έως μείον 15 βαθμούς, μειώνεται δραματικά, επειδή η συσκευή πρέπει να υπερνικήσει ολοένα μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στον κρύο αέρα και τη θερμοκρασία του νερού στην εγκατάσταση. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τις πιο κρύες ημέρες της περιόδου λειτουργίας ενεργοποιείται και μια πρόσθετη ηλεκτρική αντίσταση, κάτι που φαίνεται αργότερα στον λογαριασμό. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 2.900 έως 3.300 ζλότι, ενώ το κόστος επένδυσης συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 35 και 50 χιλιάδων ζλότι. Η εξωτερική μονάδα από μόνη της δεν είναι όλη η εικόνα: για να λειτουργεί η αντλία σταθερά και όχι να ενεργοποιείται και να απενεργοποιείται συνεχώς, χρειάζεται στο εσωτερικό του σπιτιού ένα σωστά επιλεγμένο δοχείο αδρανείας και μια αποδοτική αντλία κυκλοφορίας, ενώ ακριβώς αυτές τις απαιτήσεις εγκατάστασης, μαζί με τη διαφορά μεταξύ της έκδοσης split και monoblock, τις εξηγούμε αναλυτικότερα σε ξεχωριστό άρθρο για τις αντλίες θερμότητας.
- χαμηλότερο κόστος επένδυσης από μια γεωθερμική αντλία
- ταχύτερη εγκατάσταση, δεν απαιτεί οικόπεδο για γεωτρήσεις ή οριζόντιο συλλέκτη
- μπορεί να τροφοδοτείται εν μέρει από τη δική σας φωτοβολταϊκή εγκατάσταση, μειώνοντας το πραγματικό κόστος λειτουργίας σχεδόν στο μηδέν το καλοκαίρι
- η απόδοση μειώνεται αισθητά σε ισχυρό παγετό, κάτω από μείον 10 έως μείον 15 βαθμούς
- η εξωτερική μονάδα παράγει αισθητό θόρυβο κατά τη λειτουργία
- απαιτεί προσεκτικά επιλεγμένη εσωτερική εγκατάσταση, ώστε να αποφεύγεται η συχνή ενεργοποίηση της εφεδρικής αντίστασης
- το κόστος λειτουργίας εξαρτάται από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία μπορεί να είναι ασταθής λόγω των διακυμάνσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας· μόνο ο συνδυασμός με φωτοβολταϊκά προσφέρει πραγματική ανεξαρτησία από αυτές τις διακυμάνσεις, με το κόστος μιας επιπλέον επένδυσης
Λέβητας pellet
Ο λέβητας πέλετ καίει κοκκώδες ξύλο με αυτόματο τροφοδότη, γεγονός που κάνει τη χρήση του πολύ πιο άνετη σε σχέση με τα παραδοσιακά καύσιμα, αν και εξακολουθεί να απαιτεί περιοδική ανθρώπινη παρέμβαση. Οι σύγχρονοι λέβητες με τροφοδότη επιτυγχάνουν απόδοση της τάξης του 90 έως 92 τοις εκατό. Αξίζει να θυμόμαστε ότι, παρόλο που η βιομάζα θεωρείται ανανεώσιμο καύσιμο, η καύση της εξακολουθεί να εκπέμπει σωματίδια και άλλους ρύπους, λιγότερους από τον άνθρακα, αλλά σαφώς περισσότερους από το φυσικό αέριο ή το ηλεκτρικό ρεύμα. Γι’ αυτό η ποιότητα του ίδιου του λέβητα και ο τακτικός καθαρισμός έχουν πραγματική σημασία για την ποιότητα του αέρα γύρω από το σπίτι. Πρόκειται άλλωστε για μία από τις ελάχιστες πηγές που βασίζονται στην καύση και εξακολουθούν το 2026 να είναι επιλέξιμες για επιδότηση από το πρόγραμμα «Καθαρός Αέρας», υπό την προϋπόθεση ότι ο λέβητας περιλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο συσκευών και δεν διαθέτει τον λεγόμενο εφεδρικό σχαρωτό πυθμένα, ο οποίος επιτρέπει την καύση άλλων καυσίμων. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 3600 έως 4200 ζλότι, ενώ το κόστος επένδυσης, συμπεριλαμβανομένης της αποθήκης καυσίμου και της καπνοδόχου, συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 18 και 28 χιλιάδων ζλότι.
- ανεξαρτησία από το δίκτυο φυσικού αερίου
- σχετικά σταθερή τιμή καυσίμου
- άνετος αυτοματισμός τροφοδοσίας σε σύγκριση με τα παραδοσιακά καύσιμα
- εξακολουθεί να είναι επιλέξιμος για επιδότηση από το πρόγραμμα «Καθαρός Αέρας», σε αντίθεση με τους λέβητες άνθρακα και φυσικού αερίου
- αναγκαία η εξασφάλιση στεγνού χώρου αποθήκευσης για το καύσιμο
- περιοδικές εργασίες συντήρησης, όπως το άδειασμα του σταχτοδοχείου και ο καθαρισμός του καυστήρα
- ακουστή λειτουργία του τροφοδότη
- παρά τον αυτοματισμό, εξακολουθεί να εκπέμπει περισσότερους ρύπους από τις πηγές χωρίς καυσαέρια
Λέβητας συμπύκνωσης φυσικού αερίου
Ο λέβητας συμπύκνωσης ανακτά την επιπλέον θερμότητα που είναι κρυμμένη στους υδρατμούς των καυσαερίων, με αποτέλεσμα σε μια σωστά μελετημένη εγκατάσταση χαμηλών θερμοκρασιών να μπορεί να επιτυγχάνει απόδοση, υπολογισμένη ως προς την κατώτερη θερμογόνο δύναμη του φυσικού αερίου, της τάξης του 108 έως 109 τοις εκατό. Αυτή η φαινομενική αδυνατότητα, δηλαδή απόδοση άνω του εκατό τοις εκατό, οφείλεται στον ίδιο τον τρόπο υπολογισμού, ο οποίος εξαρχής δεν λαμβάνει υπόψη τη θερμότητα που είναι κρυμμένη στους υδρατμούς. Όταν λοιπόν ο λέβητας την ανακτά, το αποτέλεσμα φυσιολογικά ξεπερνά αυτό το όριο. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 4000 έως 4500 ζλότι, ενώ το κόστος επένδυσης, συμπεριλαμβανομένης της σύνδεσης φυσικού αερίου και του συστήματος απαγωγής καυσαερίων, συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 15 και 22 χιλιάδων ζλότι.
- η υψηλότερη άνεση χρήσης μεταξύ των πηγών που απαιτούν οποιαδήποτε συντήρηση
- συμπαγής συσκευή, χωρίς χειροκίνητες εργασίες πέρα από την περιοδική συντήρηση
- πολύ υψηλή απόδοση σε σωστά μελετημένη εγκατάσταση
- εξάρτηση από τη σύνδεση στο δίκτυο φυσικού αερίου και από τις τιμές του φυσικού αερίου που διαμορφώνονται στην ευρωπαϊκή αγορά
- αυξανόμενη αβεβαιότητα ως προς το κόστος μακροπρόθεσμα λόγω του επερχόμενου φόρου ETS2
- από τα μέσα του 2024, οι λέβητες αερίου δεν είναι πλέον επιλέξιμοι για χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Καθαρός Αέρας»
- ανάγκη αποτελεσματικής απαγωγής των όξινων συμπυκνωμάτων των καυσαερίων
Λέβητας ανθρακίτη σε κόκκους (πρώην «οικολογικός άνθρακας»)
Αυτό που μέχρι πρόσφατα πωλούνταν ως «οικολογικός άνθρακας», από τον Δεκέμβριο του 2024 ονομάζεται επίσημα ανθρακίτης σε κόκκους. Η αλλαγή εισήχθη από το Υπουργείο Κλίματος και Περιβάλλοντος με κανονισμό που απαγορεύει τη χρήση του προθέματος «οικο-» στις ονομασίες στερεών καυσίμων, ώστε να αποτρέπεται η παραπλάνηση των αγοραστών ως προς την οικολογικότητα αυτού του καυσίμου. Ο ίδιος ο άνθρακας δεν άλλαξε· άλλαξε μόνο η ονομασία στην ετικέτα. Οι σύγχρονοι λέβητες πέμπτης κλάσης για αυτό το καύσιμο, οι μόνοι που επιτρέπεται να εγκαθίστανται από το 2025, διαθέτουν στη συντριπτική τους πλειονότητα αυτόματο κοχλιοφόρο τροφοδότη, ο οποίος λειτουργεί με την ίδια αρχή όπως στον λέβητα πέλετ: το καύσιμο μεταφέρεται αυτόματα από τη δεξαμενή στην εστία, χωρίς χειροκίνητη προσθήκη με φτυάρι, ενώ ο αυτοματισμός ελέγχει τη θερμοκρασία. Επιτυγχάνουν απόδοση περίπου 85 έως 88 τοις εκατό, ενώ το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 2.200 έως 2.800 ζλότι, δηλαδή παραμένει πολύ χαμηλό. Το κόστος επένδυσης συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 15.000 και 20.000 ζλότι. Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε ότι οι λέβητες στερεών καυσίμων είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε διάβρωση χαμηλής θερμοκρασίας, εάν το νερό που επιστρέφει από την εγκατάσταση είναι υπερβολικά κρύο, και ακριβώς σε αυτό το φαινόμενο και στους τρόπους προστασίας από αυτό έχουμε αφιερώσει ξεχωριστό άρθρο.
- χαμηλή τιμή καυσίμου
- ευρεία διαθεσιμότητα
- απλή και δοκιμασμένη κατασκευή λέβητα
- παρά τον αυτόματο τροφοδότη, εξακολουθεί να απαιτεί περιοδικό καθαρισμό της εστίας και απομάκρυνση της στάχτης
- κίνδυνος διάβρωσης χαμηλής θερμοκρασίας χωρίς κατάλληλη προστασία της επιστροφής
- από το 2025, οι λέβητες άνθρακα έχουν αποκλειστεί πλήρως από τη χρηματοδότηση του προγράμματος «Καθαρός Αέρας», ανεξάρτητα από την κλάση εκπομπών
- τοπικά αντινεφολώδη ψηφίσματα που περιορίζουν την εγκατάσταση σε ορισμένες βοεβοδάτες
- αυξανόμενη αβεβαιότητα ως προς το κόστος ενόψει του επερχόμενου φόρου ETS2
Τηλεθέρμανση (δημοτική)
Όπου το κτίριο έχει πρόσβαση στο δίκτυο τηλεθέρμανσης, η τηλεθέρμανση εξαλείφει την ανάγκη ύπαρξης δικής σας πηγής θερμότητας στο σπίτι: το ζεστό νερό εισέρχεται έτοιμο μέσω του θερμικού υποσταθμού. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 5.500 έως 6.500 ζλότι, ενώ το κόστος επένδυσης, που περιορίζεται στην κατασκευή της σύνδεσης και του υποσταθμού, συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 10.000 και 15.000 ζλότι.
- χωρίς δική σας πηγή θερμότητας και τη σχετική συντήρησή της
- χωρίς κίνδυνο βλάβης λέβητα στο ίδιο το σπίτι
- χαμηλό κόστος επένδυσης όπου υπάρχει διαθέσιμο δίκτυο
- διαθεσιμότητα αποκλειστικά στις περιοχές που καλύπτονται από δίκτυο τηλεθέρμανσης
- αδυναμία επηρεασμού της τιμής, η οποία καθορίζεται μονομερώς από τον πάροχο
Άμεση ηλεκτρική θέρμανση
Ο ηλεκτρικός λέβητας ή τα θερμαντικά πάνελ μετατρέπουν σχεδόν όλη την καταναλισκόμενη ηλεκτρική ενέργεια απευθείας σε θερμότητα, χωρίς ενδιάμεσες απώλειες, αλλά με τις σημερινές τιμές του ρεύματος αποτελούν την ακριβότερη επιλογή λειτουργίας σε αυτή τη σύγκριση. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας για το σπίτι μας ανέρχεται ενδεικτικά σε 10 500 έως 11 500 ζλότι, δηλαδή είναι πολλαπλάσιο από εκείνο μιας αντλίας θερμότητας. Το κόστος επένδυσης είναι, αντίθετα, το χαμηλότερο και από τις επτά πηγές, συνήθως 5 έως 8 χιλιάδες ζλότι, ενώ η ίδια η εγκατάσταση διαρκεί κυριολεκτικά λίγες ημέρες.
- το χαμηλότερο κόστος επένδυσης και η ταχύτερη εγκατάσταση
- μηδενικές τοπικές εκπομπές και μηδενική συντήρηση πέρα από το πάτημα ενός διακόπτη
- το υψηλότερο κόστος λειτουργίας μεταξύ των συγκρινόμενων πηγών
- ισχυρή, άμεση εξάρτηση από την τρέχουσα τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία τα τελευταία χρόνια ήταν πολύ ασταθής
Συγκεντρωτικός πίνακας κόστους
Ο παρακάτω πίνακας συγκεντρώνει τις επτά παραπάνω περιγραφές σε ένα σημείο, για γρήγορη σύγκριση. Δεν υποδεικνύει μία «καλύτερη» επιλογή, επειδή αυτή εξαρτάται από την κατάσταση του συγκεκριμένου σπιτιού, όπως περιγράφεται στην επόμενη ενότητα.
| Πηγή θερμότητας | Ετήσιο κόστος λειτουργίας* | Κόστος επένδυσης* |
|---|---|---|
| Γεωθερμική αντλία θερμότητας | 2200–2600 zł | 55 000–75 000 zł |
| Αερόθερμη αντλία θερμότητας | 2900–3300 zł | 35 000–50 000 zł |
| Λέβητας άνθρακα τύπου groszek | 2200–2800 zł | 15 000–20 000 zł |
| Λέβητας pellet | 3600–4200 zł | 18 000–28 000 zł |
| Λέβητας συμπύκνωσης φυσικού αερίου | 4000–4500 zł | 15 000–22 000 zł |
| Τηλεθέρμανση | 5500–6500 zł | 10 000–15 000 zł |
| Άμεση ηλεκτρική θέρμανση | 10 500–11 500 zł | 5000–8000 zł |
* Ενδεικτικά, για το σπίτι αναφοράς που περιγράφεται παραπάνω, με βάση τις τιμές στις αρχές του 2026. Το πραγματικό κόστος εξαρτάται από την περιοχή, τον προμηθευτή και τις διακυμάνσεις των τιμών της αγοράς.
Τι να επιλέξετε στη δική σας περίπτωση
Ένα νέο σπίτι με ενδοδαπέδια θέρμανση και λογικό επενδυτικό προϋπολογισμό θα αξιοποιήσει καλύτερα τις δυνατότητες μιας αντλίας θερμότητας, γεωθερμικής ή αερόθερμης, επειδή η θέρμανση επιφανειών χαμηλής θερμοκρασίας επιτρέπει στη μονάδα να λειτουργεί με τη μέγιστη δυνατή απόδοση ακόμη και τις πιο κρύες ημέρες. Ένα παλαιότερο, μερικώς ανακαινισμένο σπίτι με παραδοσιακά καλοριφέρ και χωρίς πρόσβαση σε φυσικό αέριο θα βρει συχνότερα έναν λογικό συμβιβασμό σε έναν λέβητα pellet, ο οποίος μπορεί να ανταποκριθεί στην υψηλότερη θερμοκρασία προσαγωγής χωρίς δραματική αύξηση των λογαριασμών, ενώ εξακολουθεί να είναι επιλέξιμος για επιδότηση. Ένα σπίτι χωρίς πρόσβαση στο δίκτυο φυσικού αερίου και χωρίς χώρο για αποθήκευση στερεού καυσίμου είναι, με τη σειρά του, φυσικός υποψήφιος για αερόθερμη αντλία θερμότητας σε έκδοση monobloc, όπου ολόκληρη η μονάδα βρίσκεται έξω από το κτίριο και στο εσωτερικό αρκεί μόνο μια μικρή μονάδα ελέγχου.
Οι επιδοτήσεις μπορούν να αλλάξουν αυτή την εικόνα
Αξίζει να θυμόμαστε ότι τα παραπάνω κόστη επένδυσης μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να μειωθούν σημαντικά χάρη σε κρατικά προγράμματα που στηρίζουν την αντικατάσταση της πηγής θερμότητας και τη θερμομόνωση, όπως το Czyste Powietrze, αν και οι κανόνες επιλεξιμότητας αλλάζουν συχνά και ουσιαστικά, όπως δείξαμε παραπάνω στην περίπτωση του άνθρακα και του φυσικού αερίου.
Συχνές ερωτήσεις
Με τι συμφέρει περισσότερο να θερμάνετε ένα σπίτι το 2026;
Όσον αφορά αποκλειστικά τη λειτουργία, οι φθηνότερες λύσεις είναι οι αντλίες θερμότητας, ιδιαίτερα οι γεωθερμικές, καθώς και ο λέβητας άνθρακα σε μορφή μπιζελιού. Ωστόσο, πρέπει να συνυπολογιστεί και το κόστος επένδυσης: η γεωθερμική αντλία έχει τους χαμηλότερους λογαριασμούς, αλλά και το υψηλότερο κόστος εγκατάστασης, ενώ ο άνθρακας σε μορφή μπιζελιού είναι φθηνός και στις δύο παραμέτρους, με τίμημα τη μεγαλύτερη ανάγκη επίβλεψης, τον κίνδυνο διάβρωσης και την έλλειψη επιδότησης.
Μπορεί κανείς να αγοράσει ακόμη οικολογικό άνθρακα σε μορφή μπιζελιού το 2026;
Ναι, αλλά με διαφορετική ονομασία. Από τον Δεκέμβριο του 2024, βάσει κανονισμού του Υπουργείου Κλίματος και Περιβάλλοντος, η ισχύουσα εμπορική ονομασία είναι «άνθρακας σε μορφή μπιζελιού» και όχι «οικολογικός άνθρακας σε μορφή μπιζελιού». Το ίδιο το καύσιμο παραμένει διαθέσιμο και πληροί τα ίδια πρότυπα ποιότητας· άλλαξε μόνο η ετικέτα.
Μπορεί να χρηματοδοτηθεί ένας λέβητας άνθρακα ή φυσικού αερίου από το πρόγραμμα Czyste Powietrze;
Όχι. Από το 2025, οι λέβητες άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούν ανθρακίτη σε μορφή μπιζελιού, έχουν αποκλειστεί πλήρως από τη χρηματοδότηση, ανεξάρτητα από την κατηγορία εκπομπών τους. Οι λέβητες φυσικού αερίου έχασαν τη δυνατότητα επιδότησης ακόμη νωρίτερα, στα μέσα του 2024. Το πρόγραμμα στηρίζει σήμερα κυρίως τις αντλίες θερμότητας και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τους λέβητες πέλετ.
Τι είναι ο φόρος ETS2 και πώς θα επηρεάσει το κόστος θέρμανσης;
Το ETS2 είναι ένα ενωσιακό σύστημα χρεώσεων για τις εκπομπές CO2, το οποίο από το 2027 θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση κατοικιών, συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα και του φυσικού αερίου. Η εφαρμογή του θα αυξήσει σταδιακά το κόστος λειτουργίας των πηγών ενέργειας που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, κάτι που αξίζει να ληφθεί υπόψη στον μακροπρόθεσμο υπολογισμό της οικονομικής αποδοτικότητας.
Σε ποια θερμοκρασία η αερόθερμη αντλία θερμότητας χάνει την αποδοτικότητά της;
Η απόδοση αρχίζει να μειώνεται αισθητά ήδη κάτω από το μηδέν και, σε ισχυρότερους παγετούς, γύρω στους μείον 10 έως μείον 15 βαθμούς, μειώνεται ακόμη περισσότερο, επειδή η συσκευή πρέπει να καλύψει ολοένα μεγαλύτερη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του κρύου αέρα και του νερού στην εγκατάσταση. Τις πιο κρύες ημέρες της περιόδου, συνήθως ενεργοποιείται και μια πρόσθετη ηλεκτρική αντίσταση.
Είναι κατάλληλη η αντλία θερμότητας για ένα παλιό σπίτι με θερμαντικά σώματα;
Μπορεί να αποδειχθεί κατάλληλη, αλλά η απόδοσή της θα είναι χαμηλότερη από ό,τι με ενδοδαπέδια θέρμανση, επειδή τα θερμαντικά σώματα απαιτούν υψηλότερη θερμοκρασία προσαγωγής. Σε αυτή την περίπτωση αξίζει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή του κατάλληλου δοχείου αδρανείας και του κυκλοφορητή, ώστε να αποφεύγεται η συχνή ενεργοποίηση της εφεδρικής αντίστασης.
