Część pokoju ciepła, część zimna, w szafce rozdzielacza coś bulgocze, a pływak przepływomierza stoi na zerze. Tak najczęściej wygląda zapowietrzona podłogówka, zwłaszcza po pierwszym napełnieniu instalacji albo po pracach przy rozdzielaczu.
Podłogówkę odpowietrzasz na rozdzielaczu, płucząc pętle jedna po drugiej: przy wyłączonym i ostygniętym kotle, wyłączonej pompie obiegowej i zamkniętych zaworach do kotła wpuszczasz wodę przez zawór na belce zasilającej i wypuszczasz ją zaworem na belce powrotnej, aż z węża przestaną lecieć pęcherzyki. Jeśli rozdzielacz jest najwyżej położonym punktem instalacji, często wystarczy zostawić otwartą jedną pętlę i pozwolić pompie wypchnąć powietrze do odpowietrznika.
W tym poradniku pokazujemy obie metody, bezpieczny sposób napełniania instalacji i to, co zrobić, gdy powietrze wraca.
Spis treści
- Jak odpowietrzyć podłogówkę krok po kroku?
- Odpowietrzanie podłogówki domowym sposobem: z kranu czy stacją płuczącą?
- Odpowietrzanie podłogówki z pompą: włączona czy wyłączona?
- Jak rozpoznać zapowietrzoną podłogówkę?
- Rozdzielacz: która belka to zasilanie, a która powrót?
- Nietypowe układy: bez odpowietrznika, z zaworem RTL, z grzejnika
- Jakie ciśnienie ustawić po odpowietrzeniu podłogówki?
- Dlaczego podłogówka znowu się zapowietrza?
- Kiedy wezwać instalatora?
- Najczęściej zadawane pytania
Jak odpowietrzyć podłogówkę krok po kroku?
Podłogówkę odpowietrzasz, płucząc pętle jedna po drugiej przez rozdzielacz: woda wchodzi zaworem na belce zasilającej i wychodzi wężem z zaworu na belce powrotnej, a kocioł i pompa obiegowa są w tym czasie wyłączone. W ten sposób odpowietrzysz ogrzewanie podłogowe w każdym układzie, także gdy rozdzielacz stoi niżej niż pętle.
Co przygotować przed odpowietrzaniem?
Potrzebujesz dwóch węży pasujących do zaworów rozdzielacza, wiadra, ręcznika i kluczyka do odpowietrznika. Rozłóż ręcznik lub folię na posadzce pod szafką rozdzielacza, bo przy podłączaniu i odłączaniu węży może wyciec trochę wody. Sprawdź też, czy instalacja nie jest napełniona płynem z glikolem lub inhibitorem: takiego płynu nie wylewa się do kanalizacji, a praca z nim powinna być wykonywana przez instalatora.
Procedura krok po kroku
- Wyłącz kocioł i pompę obiegową i odczekaj, aż instalacja ostygnie.
- Zrób zdjęcie nastaw przepływomierzy i głowic, żeby po pracy przywrócić je bez zgadywania.
- Zamknij zawory odcinające rozdzielacz od kotła. Dzięki temu ciśnienie z sieci nie trafi do kotła i nie otworzy zaworu bezpieczeństwa.
- Zamknij wszystkie pętle na belce zasilającej i powrotnej.
- Podłącz węże: dopływowy do zaworu napełniającego na belce zasilającej, odpływowy do zaworu spustowego na belce powrotnej. Koniec węża odpływowego wyprowadź nad odpływ lub do wiadra.
- Otwórz zawór spustowy, a potem powoli zawór dopływu.
- Otwórz jedną pętlę po obu stronach rozdzielacza.
- Płucz, aż z węża leci równy strumień bez pęcherzyków i bez szumu. Długa pętla potrzebuje więcej czasu niż krótka.
- Zamknij pętlę i przejdź do następnej, powtarzając kroki 7 i 8.
- Zamknij dopływ, a potem zawór spustowy.
- Odłącz węże, otwórz pętle i zawory odcinające, przywróć nastawy ze zdjęcia.
- Odpowietrz belki odpowietrznikami, uzupełnij ciśnienie przez zawór napełniający kotła do wartości z instrukcji, sprawdź manometr kotła i uruchom ogrzewanie.
Na zasilaniu czy na powrocie?
Wodę wpuszczasz belką zasilającą, a wypuszczasz belką powrotną, więc pętla jest płukana w kierunku normalnej pracy. Przepływomierze i wkładki zaworowe pracują wtedy tak, jak je zaprojektowano. Jeśli zawór napełniający jest tylko na jednej belce, kieruj się instrukcją rozdzielacza.
Najczęstsze błędy przy płukaniu pętli
- Płukanie przy wszystkich otwartych pętlach: woda płynie najkrótszą drogą, a powietrze zostaje w długich pętlach.
- Niezamknięte zawory do kotła: ciśnienie z sieci otwiera zawór bezpieczeństwa.
- Zbyt szybkie napełnianie, które porywa powietrze zamiast je wypychać.
- Płukanie gorącej instalacji.
- Wąż zostawiony podłączony do kranu po zakończeniu pracy.
- Pominięcie odpowietrzenia belek na końcu.
Odpowietrzanie podłogówki domowym sposobem: z kranu czy stacją płuczącą?
Domowym sposobem odpowietrzysz podłogówkę wężem z kranu, ale tylko przez punkt z zabezpieczeniem przed przepływem zwrotnym zgodnym z PN-EN 1717. Woda z instalacji grzewczej nie może wrócić do wody pitnej, a wąż połączony z kranem może ją zassać przy chwilowym spadku ciśnienia w sieci.
Zwykły zawór odcinający nie jest takim zabezpieczeniem. Wąż odłącza się od kranu zaraz po pracy, a stałe punkty napełniania instalacji wykonuje instalator.
Woda z kranu to także zagrożenie dla samej instalacji. Każda porcja świeżej wody wnosi tlen, który przyspiesza korozję stalowych elementów, oraz związki wapnia i magnezu, które osadzają się jako kamień na wymienniku kotła. Jednorazowe płukanie nie jest problemem, ale częste dolewanie i wielokrotne przepłukiwanie z wodociągu z czasem obniża sprawność kotła i skraca życie pompy. Dlatego im mniej świeżej wody trafi do instalacji, tym lepiej, a wymagania co do jakości wody grzewczej warto sprawdzić w instrukcji kotła.
Alternatywą jest płukanie w obiegu zamkniętym: woda krąży ze zbiornika przez pętlę i wraca do zbiornika, a powietrze uchodzi na otwartej powierzchni. Do instalacji trafia wtedy mniej świeżej wody, a kontrola pęcherzyków jest prosta.
| Metoda | Zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Wąż z kranu przez zabezpieczony punkt | Tanio, duży przepływ | Dużo świeżej wody, wymaga zabezpieczenia wody pitnej |
| Stacja płucząca ze zbiornikiem | Obieg zamknięty, łatwa kontrola pęcherzyków | Koszt lub wypożyczenie sprzętu |
| Pompa obiegowa instalacji | Bez dodatkowego sprzętu | Działa tylko, gdy rozdzielacz jest najwyżej |
Odpowietrzanie podłogówki z pompą: włączona czy wyłączona?
Przy płukaniu wodą przez rozdzielacz pompa obiegowa i kocioł muszą być wyłączone. Pompę włączasz tylko wtedy, gdy rozdzielacz jest najwyżej położonym punktem instalacji, a otwarta jest jedna pętla.
Co znaczy, że rozdzielacz jest najwyżej? Belki rozdzielacza z odpowietrznikami muszą leżeć wyżej niż wszystkie rury pętli, tak jak w typowej szafce na ścianie nad posadzką tego samego piętra. Powietrze zawsze unosi się do góry, więc pompa wypycha pęcherzyki z pętli, a te same zbierają się w belce i uchodzą odpowietrznikiem. Jeśli rozdzielacz stoi niżej, np. w kotłowni w piwnicy, a pętle są na parterze, powietrze utknie w najwyższym punkcie pętli i pompa nie zepchnie go w dół do rozdzielacza.
W tej metodzie jedna otwarta pętla dostaje cały przepływ pompy, który wypycha powietrze do odpowietrznika na belce. Na czas odpowietrzania pompę ustawia się na najwyższy bieg, a jeśli ma osobną funkcję odpowietrzania, można jej użyć zgodnie z instrukcją. Nie zostawiaj jednak pompy pracującej przy wszystkich pętlach zamkniętych, chyba że układ ma obejście, bo pompa pracuje wtedy na zamknięty zawór. Uważaj też na powietrze w samej pompie: jeśli szumi lub nie tłoczy, najpierw wykonaj odpowietrzanie pompy obiegowej C.O.
| Sytuacja | Metoda | Pompa obiegowa |
|---|---|---|
| Rozdzielacz najwyżej, kilka zimnych pętli | Przepchnięcie pompą | Włączona, jedna pętla otwarta |
| Rozdzielacz w kotłowni, pętle wyżej | Płukanie przez rozdzielacz | Wyłączona |
| Nowa instalacja lub po opróżnieniu | Płukanie przez rozdzielacz | Wyłączona |
| Po pracach serwisowych na rozdzielaczu | Płukanie przez rozdzielacz | Wyłączona |
| Pompa nie pomogła po dwóch próbach | Płukanie przez rozdzielacz | Wyłączona |
| Instalacja z glikolem lub inhibitorem | Instalator | Nie dotyczy |
Jak rozpoznać zapowietrzoną podłogówkę?
Zapowietrzoną podłogówkę poznasz po tym, że część pętli jest zimna lub grzeje pasami, w rozdzielaczu albo posadzce słychać bulgotanie, a przepływomierz pętli pokazuje zero mimo pracującej pompy.
- Część pętli zimna albo podłoga grzeje pasami.
- Bulgotanie i szum w rozdzielaczu lub pod posadzką.
- Przepływomierz pętli stoi na zerze lub pływak skacze.
- Ciśnienie spada po starcie pompy albo po odpowietrzeniu.
- Głośna praca pompy.
Jeśli ciśnienie na manometrze jest trwale za niskie, zacznij od uzupełnienia wody, a objawy opisujemy w artykule o tym, co się dzieje, gdy w instalacji C.O. jest za mało wody. Gdy po odpowietrzeniu podłoga dalej grzeje słabo, przyczyna leży zwykle w przepływie lub ustawieniu pętli, a nie w powietrzu.
Rozdzielacz: która belka to zasilanie, a która powrót?
Belka zasilająca to ta, do której dochodzi rura od kotła lub grupy pompowej i która przy pracującym ogrzewaniu jest cieplejsza. Zwykle ma przepływomierze, a belka powrotna wkładki pod siłowniki lub głowice, ale układ bywa odwrotny, więc w razie wątpliwości decyduje instrukcja rozdzielacza.
| Element | Gdzie jest | Rola przy odpowietrzaniu |
|---|---|---|
| Belka zasilająca | Zwykle górna, z przepływomierzami | Tędy wpuszczasz wodę |
| Belka powrotna | Zwykle dolna, z wkładkami pod siłowniki | Tędy wypuszczasz wodę |
| Zawory odcinające | Przy przyłączu od kotła | Zamknięte w czasie płukania |
| Zawór napełniająco-spustowy | Na końcu belki | Przyłącze węża |
| Odpowietrznik | Na końcu belki | Usuwa powietrze zebrane w belce |
| Zawór lub przepływomierz pętli | Na każdej pętli | Otwierasz jedną pętlę naraz |
Odpowietrznik na belce usuwa tylko powietrze, które dotrze do rozdzielacza. Z samej pętli trzeba je wypchnąć przepływem. Jak wyglądają belki, przepływomierze i odpowietrzniki, zobaczysz w kategorii rozdzielacze i grupy pompowe do ogrzewania podłogowego.
Nietypowe układy: bez odpowietrznika, z zaworem RTL, z grzejnika
W nietypowych układach zasada jest ta sama: powietrze trzeba wypchnąć przepływem do miejsca, w którym da się je wypuścić, czyli do zaworu spustowego albo najbliższego odpowietrznika.
Jak odpowietrzyć podłogówkę bez odpowietrznika?
Bez odpowietrznika usuwasz powietrze płukaniem pętli przez zawory spustowe rozdzielacza albo najbliższym odpowietrznikiem w instalacji, np. przy kotle. Trwałym rozwiązaniem jest odpowietrznik automatyczny na belce, montowany przez instalatora.
Jak odpowietrzyć podłogówkę z zaworem RTL?
Pojedynczą pętlę z zaworem RTL, który ogranicza temperaturę jej powrotu, odpowietrza się po ustawieniu zaworu na maksimum. Powietrze wypuszcza się odpowietrznikiem w puszce zaworu, jeśli go ma, albo płucze pętlę po jej odcięciu. Kolejność zawsze sprawdź w instrukcji zaworu.
Podłogówka zasilana z instalacji grzejnikowej lub na innym piętrze
Powietrze wędruje do najwyższego punktu instalacji, dlatego odpowietrza się grzejniki od najniżej do najwyżej położonego. Powietrze uwolnione przy dolnych grzejnikach przesuwa się w górę instalacji, więc gdyby zacząć od góry, trzeba by tam wracać. Zaczynając od dołu, zbierasz je po drodze i ostatecznie usuwasz w najwyższym punkcie, zgodnie z zasadami opisanymi w poradniku jak odpowietrzyć grzejnik krok po kroku. Gdy rozdzielacz jest niżej niż pętle, pompa nie wypchnie powietrza w górę i pętle trzeba przepłukać.
Jakie ciśnienie ustawić po odpowietrzeniu podłogówki?
Po odpowietrzeniu uzupełnij ciśnienie do wartości z instrukcji kotła. Dla domu jednorodzinnego to orientacyjnie 1,0 do 1,5 bar na zimno, a po rozgrzaniu ciśnienie nieco rośnie.
Za niskie ciśnienie sprzyja zasysaniu powietrza przez odpowietrzniki w najwyższych punktach, a za wysokie otwiera zawór bezpieczeństwa. Po odpowietrzeniu ciśnienie zwykle spada, więc sprawdź manometr jeszcze raz po kilku godzinach pracy.
| Moment | Co sprawdzić | Co zrobić |
|---|---|---|
| Przed odpowietrzaniem | Odczyt manometru | Zapisz wartość |
| Po płukaniu i otwarciu zaworów do kotła, na zimno | Wartość z instrukcji kotła | Uzupełnij przez zawór napełniający kotła |
| Po rozgrzaniu | Wzrost ciśnienia | Normalny, jeśli poniżej progu zaworu bezpieczeństwa |
| Po 2 do 3 dniach grzania | Spadek ciśnienia | Odpowietrz belki i uzupełnij |
Dlaczego podłogówka znowu się zapowietrza?
Świeża woda oddaje rozpuszczone gazy przy pierwszym grzaniu, bo ich rozpuszczalność spada wraz ze wzrostem temperatury. Dlatego po 2 do 3 dniach pracy odpowietrz belki ponownie i sprawdź ciśnienie. Jeśli powietrze wraca regularnie, przyczyną jest usterka:
- za niskie ciśnienie w instalacji,
- źle napompowane lub uszkodzone naczynie przeponowe, którego sprawdzenie opisujemy w poradniku jak napompować naczynie przeponowe w C.O.,
- nieszczelność i częste dolewanie świeżej wody,
- niesprawny odpowietrznik automatyczny,
- w starszych instalacjach rury bez bariery antydyfuzyjnej (przenikanie tlenu i korozja).
Rutynowo wystarczy sprawdzić ciśnienie i odpowietrzyć belki przed każdym sezonem grzewczym.
Kiedy wezwać instalatora?
Instalatora wezwij, gdy samodzielna procedura jest niemożliwa albo nie przynosi efektu:
- instalacja jest napełniona glikolem lub inhibitorem,
- rozdzielacz nie ma zaworów odcinających i spustowych,
- coś cieknie na rozdzielaczu,
- ciśnienie spada mimo uzupełniania,
- po płukaniu pętla dalej jest zimna, a przepływomierz pokazuje zero,
- nie ma bezpiecznego punktu napełniania z wody pitnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można odpowietrzyć ogrzewanie podłogowe samemu?
Tak, jeśli rozdzielacz ma zawory odcinające i spustowe, a instalacja nie zawiera glikolu ani inhibitora. Wystarczą dwa węże i płukanie pętla po pętli.
Czy przy odpowietrzaniu podłogówki wodę wpuszcza się na zasilaniu, a wypuszcza na powrocie?
Tak, wodę wpuszcza się belką zasilającą, a wypuszcza belką powrotną. Płucze się przy tym jedną pętlę naraz.
Czy pompa obiegowa ma być włączona podczas odpowietrzania podłogówki?
Nie przy płukaniu wodą: pompa i kocioł muszą być wtedy wyłączone. Pompę włącza się tylko wtedy, gdy rozdzielacz jest najwyżej, a otwarta jest jedna pętla.
Czy to normalne, że podłogówka się zapowietrza?
Tak, ale tylko przez pierwsze dni grzania po napełnieniu świeżą wodą. Jeśli powietrze wraca regularnie, przyczyną jest zwykle za niskie ciśnienie, nieszczelność lub niesprawne naczynie przeponowe.
Jak często odpowietrzać ogrzewanie podłogowe?
Raz przed sezonem i po każdym napełnieniu, a dodatkowo po 2 do 3 dniach od uruchomienia. Częstsza potrzeba oznacza usterkę.
Dambat – zaufany producent pomp i urządzeń hydrotechnicznych z certyfikatami jakości.
