Żelazo w obiegu grzewczym to cichy zabójca pomp – drobiny magnetytu osiadają na wirniku, w komorze pompy obiegowej i w wymienniku kotła. W tym artykule pokazujemy, jak odżelaziacz wody działa w wariancie magnetycznym i gdzie zamontować odżelaziacz do wody w instalacjach CO oraz CWU. Piszemy z perspektywy zespołu Dambat – producenta marek IBO i IPRO – na bazie realnych konstrukcji z naszego katalogu.
Skąd żelazo w instalacji i dlaczego szkodzi pompie
W zamkniętym układzie CO główne związki żelaza powstają z korozji elementów stalowych. Magnetyt krąży z czynnikiem, aż osiądzie w najwęższym przewężeniu – zwykle w szczelinie między wirnikiem a korpusem pompy. Dobry filtr związki żelaza usuwa na bieżąco, a proces usuwania żelaza chroni pompę przed zatarciem. W CWU problem ma inne źródło: woda studzienna, wody podziemne i woda wodociągowa bywają bogate w żelazo. Taka woda zawierająca żelazo daje rdzawy kolor, metaliczny posmak i zapach wody – sygnał, że parametry wody wymagają korekty i potrzebne jest odżelazianie wody. Duża zawartość żelaza obniża sprawność i podnosi zużycie wody, więc jeśli masz w układzie stal lub własne ujęcie wody, prawdopodobnie potrzebujesz odżelaziacza wody.
Zasada działania odżelaziacza magnetycznego IBO
Nasz odżelaziacz do wody w wersji magnetycznej łączy separację hydrocyklonową z wychwytem magnetycznym. Zasada działania odżelaziacza jest prosta: czynnik wpada stycznie w ruch wirowy, cięższe cząstki opadają, a rdzeń magnetyczny przyciąga magnetyt. Działanie odżelaziacza opiera się na dwóch barierach – polu magnetycznym wychwytującym jony żelaza oraz filtrze siatkowym. To podwójne działanie odżelaziacza sprawia, że usuwanie związków żelaza jest skuteczne niezależnie od tego, czy osad jest namagnesowany.
Konkrety z naszego katalogu – seria filtrów magnetycznych IBO ma powtarzalne parametry, które ułatwiają dobór:
- Filtracja: ≥ 500 µm (siatka ze stali nierdzewnej); w modelu IBF-04 nawet ≥ 100 µm
- Siła magnesu: 9 000 Gauss
- Maks. temperatura cieczy: 90°C
- Maks. ciśnienie pracy: 8 bar (seria I-001/002/003) lub 3 bar (separatory IBF)
- Maks. przepływ: 30, 70 lub 100 l/min w zależności od modelu
To odżelaziacze wody wykorzystujące pole magnetyczne, czyli technologia usuwania żelaza najprostsza w obsłudze. Druga rodzina to kolumny ze złożem – inna metoda odżelaziania wody opisana niżej.
Montaż odżelaziacza wody w CO – ochrona przed złogami ferrytowymi
W centralnym ogrzewaniu montaż odżelaziacza wody ma chronić pompę obiegową przed złogami ferrytowymi. Filtr montujemy na rurociągu powrotnym, tuż przed kotłem i przed pompą, tak by usuwanie żelaza następowało zanim osad osiądzie. Kluczowa zaleta naszych konstrukcji to zintegrowane zawory odcinające: stosowanie odżelaziacza wody sprowadza się do zamknięcia obu zaworów, otwarcia spustu i przepłukania korpusu – bez spuszczania całej instalacji. Takie płukanie odżelaziacza wody zajmuje kilka minut, a odżelaziacz płukany wraca do pracy od razu. Odżelaziacz płukany wodą z sieci nie wymaga chemii.
Dobór średnicy zgrywamy z przyłączem (¾" lub 1") i przepływem. Modele do CO znajdziesz w kolekcji separatory magnetyczne i odżelaziacze: filtr magnetyczny IBO I-003 1" (100 l/min, 8 bar), mniejszy I-003 ¾" oraz separator IBO IBF-07 1" (70 l/min, korpus 230 × 145 mm).
Montaż w CWU i wodzie użytkowej – liczy się jakość wody
W CWU filtr lub odżelaziacz montujemy przy pozostałych filtrach do wody, przed wejściem do pompy lub pieca, by woda pozbawiona żelaza trafiała do urządzeń końcowych. Połączenie filtra mechanicznego z magnetycznym to skuteczna filtracja wody dla domów ze studni; dedykowane filtry odżelaziające wyłapują osad, zanim trafi do instalacji. Tu pracuje woda użytkowa – pralka, zmywarka, prysznic – a celem jest czysta woda pitna bez nalotu. Uwaga terminologiczna: choć mówi się, że odżelaziacz zmiękcza wodę, w istocie usuwa on związki żelaza, a twardość wody obniża dopiero zmiękczacz. Zmiękczanie wody odżelazianie to różne procesy – dlatego uzdatnianie wody zmiękczanie łączymy w jednym ciągu w odpowiedniej kolejności.
Gdy w wodzie jest też mangan, sięgamy po odmanganiacz. Odmanganiacze wody działają podobnie do filtrów odżelaziających, lecz złoże jest dobrane pod mangan; często łączymy obie funkcje w urządzeniu ze złożem wielofunkcyjnym, które podnosi jakość wody użytkowej bez mnożenia urządzeń. Przykładem produktu inline do wody użytkowej jest magnetyczny uzdatniacz wody z reduktorem kamienia ¾" (10 bar, do 120°C).
Filtr magnetyczny czy kolumna ze złożem? Dwie technologie uzdatniania wody
W technologii uzdatniania wody mamy dwie rodziny. Klasyczne odżelaziacze wody to kolumny ciśnieniowe wypełnione złożem filtracyjnym; realizują proces uzdatniania wody przez napowietrzanie i przepuszczanie przez złoże odżelaziające, które wychwytuje wytrącone żelazo, a płukanie regeneruje wkład. Filtr magnetyczny to urządzenie inline bez złoża – niższe koszty uzdatniania wody, brak wkładu do wymiany. Kolumna wygrywa tam, gdzie wysoka zawartość żelaza utrzymuje się cały rok, bo magnetyczne usuwanie nadmiaru żelaza ma swoje granice. Pełne systemy odżelaziania wody często łączą oba etapy. Odżelaziacze wody dostępne u nas mają różne wielkości, więc niezawodne odżelaziacze wody to kwestia trafnego doboru, nie największego modelu.
Dobór odżelaziacza wody – bez przewymiarowania
Trafny dobór odżelaziacza wody zaczyna się od liczb. Zleć badanie wody – analiza jakości wody pokaże stężenie żelaza, mangan, twardość wody i odczyn, a tym samym przekroczenie norm żelaza. Druga zmienna to przepływ: dopasuj maksymalny przepływ filtra (30/70/100 l/min) do realnego rozbioru, zgrywając go z wydajnością pompy głębinowej lub pompy powierzchniowej oraz pojemnością zbiornika przeponowego. Trzecia to cel: w CWU dążymy do statusu wysoka jakość wody, a poprawa jakości wody to zwykle ciąg filtr mechaniczny → odżelaziacz/odmanganiacz → ewentualne zmiękczanie wody. Sterowanie pompą ustawisz z poziomu sterowników i falowników.
Eksploatacja i serwis
Nawet najlepszy odżelaziacz wymaga obsługi: zamknij zawory, zdejmij wkład, usuń osad, przepłucz korpus. Częstotliwość zależy od intensywności usuwania żelaza – od raz na kwartał w mocno skorodowanym CO po raz na sezon w czystej wodzie wodociągowej. Jeśli mimo serwisu wraca rdzawy kolor lub rośnie ilość żelaza w próbce, rozbuduj system uzdatniania wody o kolumnę ze złożem. Zanieczyszczenia wody obciążają też zawory i wymiennik, dlatego konsekwentne usuwanie związków żelaza wydłuża żywotność całej instalacji – również pompy cyrkulacyjnej CWU i pomp zatapialnych. Pełną ofertę zebraliśmy w kolekcji komfort cieplny w Twoim domu. Zastosowanie odżelaziaczy to inwestycja w dłuższą żywotność pompy – dobierz urządzenie pod realne parametry wody, a w razie wątpliwości, jaki odżelaziacz wody wybrać, napisz do nas.
